Ik kom oorspronkelijk uit Lyon en toch ken ik de Beaujolais streek veel te slecht (men zegt altijd dat de schoenmaker de slechtste schoenen draagt). Ik was dan ook superblij dat ik deze wijnstreek kon ontdekken tijdens de 2de editie van het festival Bienvenue en Beaujonomie, dat plaatsvond in de Beaujolais tussen 2 en 4 juli 2021 (de eerste editie vond plaats in 2019).
Dit oeno-bistronomische festival, ondersteund door Inter Beaujolais, nodigt je uit om aan tafel te schuiven bij een wijnboer voor een maaltijd die is bereid door een chef-kok (of door de wijnboer zelf als die een echte keukenprins is). Het idee is om een hartelijke maaltijd te delen (en dat was het zeker!) met gasten van hier en ver weg (we ontmoetten vooral mensen uit Lyon tijdens deze 2de editie met de favoriete fotograaf) met heerlijke gerechten en wijnen uit de Beaujolais. Naast de maaltijden organiseert elke eigenaar zijn eigen activiteit (wandelen in de wijngaarden, proefinitiatie, concert, tentoonstelling…). De appellations van de Beaujolais bieden ook evenementen aan die worden georganiseerd op iconische locaties: muzikale picknicks, oenologische routes, streekmarkten…
Op het programma van dit evenement: prachtige gezamenlijke tafels, proeverijen en ontdekkingen bij meer dan 50 domeinen en wijnhuizen van de Beaujolais, activiteiten in de wijngaard en maaltijden met uitzicht op de wijnranken, onder priëlen of in het hart van de wijnkelders (wat vooral het geval was tijdens deze 2de editie vanwege het erg regenachtige weer, maar dat weerhield ons er niet van om een geweldige tijd te hebben).
Inhoudsopgave
De wijnen van de Beaujolais
Eerst en vooral, hier is een korte introductie van de appellatie Beaujolais, aanwezig op een grondgebied van 1550 km2 (55 kilometer lang van noord naar zuid) met 116 gemeenten en 229.000 inwoners. Deze appellatie ontleent haar naam aan de stad Beaujeu, het bolwerk van een lokale heerlijkheid met dezelfde naam in de Middeleeuwen en de historische hoofdstad van de wijngaard. De appellatie strekt zich ook uit over 2 departementen (en dus ook over 2 regio’s Auvergne-Rhône-Alpes en Bourgogne-Franche-Comté): de Saône-et-Loire en de Rhône. 39 dorpen worden doorkruist door de wijnroute van de Beaujolais (die ongeveer 140 km lang is) en die zich uitstrekt van Lyon tot de Bourgogne, van de uitlopers van het Centraal Massief tot aan de oevers van de Saône.
Wat het landschap betreft, kun je niet om de alomtegenwoordige wijngaarden heen! We vinden er ook heuvelachtige landschappen die me deden denken aan Toscane, en terecht, want we spreken hier inderdaad van het kleine Toscaanse Beaujolais. De landschappen zijn echter heel verschillend tussen het zuiden en het noorden van de Beaujolais.
Er zijn 2 hoofddruivenrassen: de gamay noir met wit sap (voor rode en roséwijnen) en de chardonnay (voor witte wijnen). Net als in de Bourgogne, is de wijnproductie in de Beaujolais hoofdzakelijk “mono-cépage” (één druivenras) en bestaat deze voor 95% uit rode wijnen. In het hart van de Beaujolais vinden we 12 verschillende appellations met voornamelijk rood, maar ook een kleine productie van wit en rosé in Beaujolais-villages. Het traditionele vat van de Beaujolais, dat tegenwoordig echter veel minder wordt gebruikt, is het eikenhouten foudre-vat.
De 12 regionale appellations (AOC) zijn de volgende:
- 2 regionale appellations: Beaujolais en Beaujolais-Villages
- 10 crus: Brouilly, Côte de Brouilly, Régnié, Morgon, Chiroubles, Fleurie, Moulin-à-Vent, Chénas, Juliénas, Saint-Amour
De aantrekkingskracht van de Beaujolaiswijnen berust met name op hun zeer goede prijs-kwaliteitverhouding en we hebben echt wat juweeltjes geproefd. Ik moet zeggen dat we in het algemeen echt verbluft waren door de wijnen uit de Beaujolais! Door hun diversiteit en door hun kwaliteit. En zoals we konden vaststellen, voel je dat er momenteel veel beweegt in de Beaujolais en dat is maar goed ook!
_
Les Vignerons des Pierres Dorées
In het hart van het gebied van de Pierres Dorées (gelegen in het zuiden van de Beaujolais), bevindt zich de kelder van de Vignerons des Pierres Dorées in Saint Vérand. De wijngaarden en de wijnboeren van deze coöperatie beslaan het zuidwestelijke deel van de Beaujolais, van de heuvels van Tarare tot die van Oingt, en bieden zo een mooie diversiteit aan terroirs van de Beaujolais. De naam en de zeer kenmerkende kleur van de stenen in deze regio, de beroemde “gouden stenen”, komen van een lokale kalksteen, genaamd Gravette.
De kelder bestaat 10 jaar (opgericht in 2011) en is de vereniging van verschillende wijnboeren en omliggende dorpen door het samenvoegen van 3 voormalige onafhankelijke kelders. Ze hebben zeer onlangs ook een revisie doorgevoerd van de namen van hun producten en hun etiketten. En wat interessant is, is dat de wijnen aangeboden door de Vignerons des Pierres Dorées vaak een link hebben met de geschiedenis van de Beaujolais of met de bijzonderheid van de bodem (in verband met de studies van het Geopark waar ik verderop in het artikel meer over vertel).
Zelfs vandaag de dag blijft 90% van de oogst handmatig in deze coöperatieve kelder. De wijnboeren vinden namelijk dat dit beter is voor de Gamay, een gevoelig druivenras. Tijdens ons bezoek hebben we een proeverij gedaan van de perceelwijnen van de kelder: de pépites (pareltjes). Als je in de buurt bent, raad ik je ook aan om het mooie middeleeuwse dorp Oingt te bezoeken.
Cave Vignerons des Pierres Dorées
Chais de Saint Vérand, Le Bady
69620 Saint-Vérand
_
Terre des Brouilly
De Brouilly is de meest zuidelijke maar ook de meest uitgebreide cru van de Beaujolais. De appellatie slingert zich rond de Mont Brouilly en stijgt op naar granieten heuvels. De Cru Côte de Brouilly bevindt zich uitsluitend op de hellingen van de Mont Brouilly. En de gemeenschap Terre des Brouilly brengt juist de wijnboeren van de Crus Brouilly en Côte de Brouilly samen.
Tijdens ons bezoek hebben we genoten van de feestelijke sfeer die door de fanfare “L’Harmonie de Quincié” werd gecreëerd en hebben we ook een kleine wijnproeverij gedaan in de wijnbar die door de wijnboeren van Terre des Brouilly wordt beheerd in de Espace des Brouilly. Deze winkel en wijnbar werd in 1956 opgericht om de directe verkoop van de wijnen Brouilly en Côte de Brouilly aan te bieden. Als je in de buurt bent, raad ik je aan om er even te stoppen om deze appellation te ontdekken!
Espace des Brouilly
Parc Émile Morandi – 69220 Saint-Lager
elke dag geopend van 10:00 tot 12:30 uur en van 14:30 tot 19:00 uur
Het UNESCO Wereldgeopark label Beaujolais
Dit “UNESCO Wereldgeopark” label bestaat nog maar 15 jaar en brengt een netwerk van ongeveer 170 geoparken over de hele wereld samen (in 44 landen, waaronder 81 geoparken in Europa en 7 in Frankrijk). Het doel is om verbindingen te leggen tussen een locatie en een specifieke geologie.
Om een locatie in dit label op te nemen, moet deze beschikken over een gebied met een opmerkelijke geologie en moet er sprake zijn van een aanpak gericht op bescherming, bewustwording en de uitstraling van dit erfgoed, in combinatie met de ontwikkeling van duurzaam toerisme. In dit kader stimuleert het geopark ook initiatieven van de inwoners van dit gebied. Het Beaujolais Geopark wordt sinds 2012 onderzocht en kreeg zijn erkenning in 2018. Deze status wordt bovendien elke 4 jaar opnieuw geëvalueerd.
In de Beaujolais zit deze opmerkelijke geologie verborgen in de bodem en is deze niet per se op het eerste gezicht zichtbaar. Men kan echter 500 miljoen jaar aardgeschiedenis herleiden met de geologie van de Beaujolais, die gesteenten concentreert die afkomstig zijn van zowel een vulkanische archipel, een bergmassief, een woestijnvlakte als een tropische zee!
Dankzij deze rijke geschiedenis geniet de ondergrond van de Beaujolais van een uitzonderlijke verscheidenheid aan gesteenten (hier vertegenwoordigd door 3 grote families van gesteenten), die op hun beurt aanleiding geven tot zeer karakteristieke wijnbouw-terroirs. Dit geeft ons de gelegenheid om deze geologie te “proeven” in de wijn die in de Beaujolais wordt geproduceerd. Deze geologische cartografie van de Beaujolais-wijngaard maakt het mogelijk om de bodems op te waarderen in de vorm van perceel-specifieke cuvées en ook om te bevestigen dat het een van de Franse wijngaarden is met een van de grootste diversiteiten aan bodems. Het geopark rust ook op een wetenschappelijke basis en heeft de identificatie en inventarisatie van het geo-erfgoed van de locatie mogelijk gemaakt.
Dankzij dit label organiseert het geopark elk jaar tussen april en december geo-evenementen op de locatie: begeleide wandelingen, conferenties, tentoonstellingen, oriëntatieloopwedstrijden, workshops, proeverijen, shows… En het neemt ook deel aan de opleiding van geo-gidsen in het gebied.
Enkele opmerkelijke locaties om te bezoeken in de Beaujolais
Hieronder noem ik enkele niet te missen plekken van de wijngaard die ik je aanraad om tijdens een autoritje te ontdekken (want ze liggen niet per se dicht bij elkaar):
- De Pierres Dorées: dorp Oingt, Theizé…
- De Mont Brouilly: met een hoogte van 484 meter heb je een prachtig uitzicht over de omgeving en de Beaujolais-wijngaard (de berg domineert de wijngaarden van de appellations Brouilly en Côte de Brouilly). De berg bestaat uit extreem harde blauwe steen, een van de oudste van het gebied. 2 uitkijkpunten stellen je ook in staat om de contrasten van het landschap te waarderen.
- Het Terras van Chiroubles.
- De Régnié met de Tour Bourdon (cairn van 4807 mm bestaande uit grote blokken die van de berg Avenas zijn gehaald / moeilijk te vinden met de gps, dus ik raad je aan het aan de lokale bevolking te vragen, zonder hen hadden we het nooit gevonden) en kerk met twee klokkentorens
- De Chapelle de la Madone die Fleurie domineert en uit 1870 dateert.
- De Moulin de Romanèche Thorins.
Mijn maaltijden bij de wijnboeren tijdens de editie van 2021 van Bienvenue en Beaujonomie
Tijdens deze editie van 2021 hebben we in het weekend deelgenomen aan verschillende maaltijden bij wijnboeren in de Beaujolais, waarover ik hieronder meer in detail spreek. Maar als ik al deze ervaringen in één woord zou moeten samenvatten, dan zou ik zonder aarzelen “gezelligheid” zeggen, want dat was echt de rode draad van deze verschillende momenten, die allemaal uiterst aangenaam waren!
_
Lunch bij Domaine Les Capréoles
Dit domein, opgericht in 2014 door Cédric, telt vandaag 7 hectare wijngaarden in biologische en biodynamische landbouw, waarvan 6,5 hectare in AOC Régnié-productie. De percelen zijn verdeeld over de gemeenten Régnié-Durette en Lantignié. Hier maken we kwaliteitswijnen geproduceerd met inheemse gisten en gevinifieerd met respect voor de verschillende terroirs met een minimaal gebruik van zwavel, wat het vermelden waard is! Ter plaatse vinden we ook oude wijnbouwgebouwen die uit ongeveer 1750 dateren, het bewijs dat de wijnproductie op deze locatie niet van recente datum is.
Tijdens deze wijnmakerslunch proefden we een uitstekende truffelmaaltijd bereid door Cédric en zijn vrouw. Na een klein aperitief en een presentatie van het domein, lunchten we in een warme sfeer in het hart van de wijnkelder van het domein.
Op het programma van deze truffelmaaltijd: in truffel gestoofd ei; verse pasta met truffelboter; selectie van kazen; vla met verse eieren van de kippen van het domein + uiteraard combinaties met de wijnen van het domein!
Goed om te weten: het domein organiseert het hele jaar door truffelproeverij-maaltijden (ongeveer 7 tot 8 per jaar worden er georganiseerd) op reservering.
Domaine Les Capréoles
108 impasse du Muguet, 69430 Régnié-Durette
elke dag geopend op afspraakPrijs van de maaltijd: € 55 per persoon
_
Wijnmakerspicknick in Saint-Amour Bellevue
Saint-Amour is de meest noordelijke appellatie van de Beaujolais-cru’s, gelegen in de gelijknamige gemeente en volledig in Saône-et-Loire. Het kleine stadje ontleent zijn naam aan een Romeinse soldaat die zich tot het christendom bekeerde, Amor, die hier een klooster stichtte. We hebben deze picknicklunch (aangeboden door A la belle étoile tijdens de producentenmarkt op het dorpsplein van Saint-Amour) uiteindelijk in de wijnkelders van de Saint-Amour-wijnboeren genuttigd in plaats van tussen de wijnstokken, vanwege het slechte weer dat weekend. De (zeer uitgebreide) maaltijd werd bereid met producten van lokale producenten door chef Cyril Laugier van l’Auberge du Paradis.
Picknickmenu: sandwich met Bresse-kip van Ferme Bonardière met verse kaas van de eco-boerderij Le Carruge; l’Amie du Coeur-brood; salade van Le Jardin d’Augustin; gerijpte boter van kaasmakerij Chevenet; Saint-Amour-wijn (Domaine des Pins; Domaine Hamet-Spay; Domaine de la Pirolette) + 1/2 fles Saint-Amour-wijn, een plattegrond van Saint-Amour en 2 glazen die we als aandenken mochten houden.
Picknick in Saint-Amour
Prijs van de picknick: 40 € per persoon
_
Diner in Château de Poncié
De geschiedenis van Château de Poncié gaat terug tot de 10e eeuw toen het landgoed, al befaamd om zijn wijnen, werd geschonken aan de Abdij van Cluny. Vandaag de dag strekt het landgoed zich uit rond een 18e-eeuws kasteel over 100 hectare aan weilanden, bossen en landbouwgrond, waarvan 35 hectare is beplant met wijngaarden met grasbegroeiing. De huidige eigenaren hebben het behoud van het ecosysteem en het evenwicht van de biodiversiteit tot een van hun prioriteiten gemaakt met een systeem van braakliggende grond. Ze zijn uiteraard biologisch gecertificeerd, maar gebruiken ook schapen voor ecologisch beheer, hebben bijenkorven (waarbij de honing op het landgoed wordt verkocht) en dragen bij aan de vegetatie en herbebossing van hun percelen.
Wat betreft de wijngaarden hebben ze veel Gamay, de belangrijkste rode druivensoort van de Beaujolais, en het landgoed produceert de Cru Fleurie, die alleen in de gelijknamige gemeente voorkomt en zijn naam dankt aan een Romeinse legionair. Omdat de grond van hun percelen granietachtig is, heeft deze een toevoeging van organisch materiaal nodig; dit doen de wijnboeren met druivendraf en lokale koemest (het is toch zo’n 1000 ton per jaar voor het hele landgoed!).
We begonnen onze avond in Château de Poncié met een rondleiding door de wijngaard met de eigenaren en aansluitend volgde een diner in de cuverie, bereid door de lokale chef Aurélien Merot van l’Auberge du Cep, die in 2021 met een Michelinster werd bekroond.
Château de Poncié
1087 Route de Poncié, 69820 Fleurie
Winkel het hele jaar door geopend van dinsdag tot en met zaterdag
Organisatie van rondleidingen en proeverijen op reservering het hele jaar door (tussenstop-tour voor 5 € / ontdekkingstour voor 20 € / exploratietour voor 46 €)
De goede deal: vrije toegang tot het terrein (circuits en wandelingen rond het kasteel)Prijs van het diner: 70 € per persoon
_
Diner in Château des Bachelards
Château des Bachelards, gelegen in Fleurie, is een wijndomein van 12 hectare dat sinds 2007 biologische landbouw beoefent en ook werkt volgens biodynamische principes. Deze oude wijngaard werd rond het jaar 1100 door monniken uit Cluny aangelegd. De wens van de eigenaren is om een levende bodem te hebben door andere gewassen te verbouwen, maar ook om lagere opbrengsten te realiseren voor kwalitatief betere wijnen.
Het domein produceert wijnen uit 3 crus: Fleurie, Saint Amour en Moulin à vent. Het produceert ook een uitzonderlijke cuvée uit de cru Fleurie, Le Clos, een perceel dat zich over slechts 1,8 hectare uitstrekt en een ongelooflijke wijn oplevert, waardig voor een grote Bourgogne-wijn! Wij waren in ieder geval samen met de favoriete fotograaf volledig verkocht door de wijnen van Château des Bachelards, die we echt uitstekend vonden.
Voor deze uitzonderlijke avond werden we groots ontvangen door de Comtesse de Vazeilles en hebben we een ongelooflijke avond beleefd, zowel op gastronomisch vlak als vanwege de uitgelaten sfeer van dit bijzondere diner. De maaltijd geserveerd in Château des Bachelards werd ontwikkeld in samenwerking met het restaurant Saisons van het Institut Paul Bocuse (1 ster in de Michelingids) en zijn chef Davy Tissot. Het menu werd gezamenlijk ontworpen door chef Nour Milan, patissier Arnaud Montrobert en sommelier Gaëtan Bouvier, Meilleur Sommelier de France 2016 en Master of Port 2019.
Het hoogstaande menu: langoustines met bloemen en Vénus-gras; zeeduivel dronken van Cassis; chocoladeschil.
Château des Bachelards
lieu-dit Les Bachelards, 69820 FleuriePrijs van het diner: 134 € per persoon
Waar overnachten in een bed & breakfast in de Beaujolais? Château Saint-Vincent
Deze charmante bed & breakfast van een zeker niveau bevindt zich in het dorp Régnié-Durette. Het ligt aan de rand van een drukke weg, maar ik moet zeggen dat ik versteld stond van de isolatie in de kamer, want zodra de ramen dicht zijn, hoor je absoluut geen auto’s meer (en je weet hoe gevoelig ik ben voor dit soort details). De accommodatie biedt 5 kamers en een gîte, evenals een heel mooi terras aan de rand van het zwembad, in de schaduw van de olijfbomen.
De locatie is met veel smaak ingericht en de gemeenschappelijke ruimtes zijn bijzonder goed verzorgd. Ook een groot pluspunt voor het ontbijt, dat van hoge kwaliteit is. Kortom, een prachtig adres om in de buurt te verblijven als je voor een beetje wijntoerisme naar de Beaujolais komt.
Het extraatje: de eigenaren zijn ook wijnboeren en produceren een paar flessen wijn (rood en wit) voor eigen consumptie en voor het plezier van hun gasten!
Château Saint-Vincent
Impasse du Pigeonnier, 69430 Régnié-Durette
Tel : 06 10 15 32 13Tarief voor onze kamer ‘la Morgon’: vanaf 160 € voor 2 personen / andere kamers vanaf 140 €
_
Met dank aan Laura en Inter Beaujolais voor dit prachtige onthaal in het teken van wijntoerisme en het evenement Bienvenue en Beaujonomie. En ik kijk nu al uit naar een nieuwe editie volgend jaar!
Ik hoop dat ik je hiermee enthousiast heb gemaakt om de Beaujolais en zijn wijnen te ontdekken via wijntoerisme. En als jij zelf ook nog goede adresjes en tips hebt voor deze bestemming, aarzel dan niet om ze te delen in de reacties!
Fotocredits: Nicolas Diolez Foto's niet rechtenvrij, toestemming van de fotograaf is vereist voor elk gebruik
